Cp là gì là tiếng anh là Crease Patterns mà người Nhật gọi là Tenkai zu (đồ hình triển khai)- trong dân Ori hay gọi là cấu trúc cơ bản
Nếu việc gấp từ diagram có độ khó là 1 thì việc gấp từ CP cho đến khi hoàn thành cái khung (nghĩa là đã sử dụng hết những đường nét trên CP) có độ khó là 5 còn công việc hoàn tất tác phẩm từ cái khung xương có độ khó là từ 10~ 20.Nghĩa là gấp CP tuy khó nhưng chưa khó bằng công đoạn chỉnh sửa tác phẩm từ cái khung do CP tạo ra. Nói túm lại nêu gấp từ CP thì sẽ không bao giờ đến hình mẫu cuối cùng được.Mà chỉ ra cái hình dáng gần giống với mẫu hoàn tất ngoại trừ một số mẫu đặc biệt có thể gấp từ CP ra đến 90% nhưng không có mẫu nào được 100% cả.
Muốn được 100% chỉ có diagram !!!
Một trong những cách chia sẻ những mẫu sáng tác mới là phổ biến CP của mẫu. Nếu bạn có trong tay một CP thì bạn có thể tự mình gấp lại những nếp gấp và tạo ra hình dáng cuối cùng. Tuy nhiên việc này không phải là một điều đơn giản. Việc này ngốn rất nhiều thì giờ của bạn và có thể là một công việc nhàm chán, rắc rối và hẳn là sẽ không có nhiều người thực hiện. Một phương cách khá phổ biến hơn để truyền đạt hướng dẫn gấp cho một mẫu Origami là vẽ diagram (Orizu). Diagrams biểu hiện chính xác những bước nào cần được làm theo thứ tự nhất định để tạo ra một hình mẫu. Nói cách khác, diagram chứa cả chiều thứ tư của không gian, đó là thời gian. Nó cho ta hay những nếp nào phải được tạo ra trước những nếp nào.
Và sau đây là những lợi ích và phản lợi ích của 2 phương pháp, Diagram và CP thống kê được:
Diagrams
**Lợi ích của Diagrams:
Rất dễ làm theo đối với người gấp.
** Điểm bất lợi của nó:
+ Nó chiếm nhiều thời gian của người vẽ.
+ Đây là một công việc không mấy hứng thú.
+ Có nhiều những nếp gấp thừa làm ảnh hưởng đến bề ngoài của hình mẫu hoàn thành.
+ Khó mà hiểu được cấu trúc của mẫu khi bạn gấp từ diagram.
CP
**Lợi ích của CP :
+ Để vẽ một CP đơn giản hơn vẽ diagram rất nhiều.
+ Hình mẫu cuối cùng sẽ trơn tru hơn vì không có những nếp gấp phụ và ít sai sót hơn trong khâu gấp.
+ Sau khi “chiến'' xong CP, bạn sẽ ít tốn thời gian hơn trong những lần gấp sau.
+ Dễ nhớ cách gấp và học thuộc lòng bởi bạn đã “hiểu'' được cấu trúc của mẫu.
** Những điểm bất lợi:
+ Bạn cần nhiều thời gian để vật lộn với cái CP.
+ Không phải cái CP nào cũng bao gồm đầy đủ những thông tin về mẫu.
2. Độ khó của CP
Nguời ta khuyên rằng trước khi thực sự bắt tay vào gấp từ CP, bạn cần nắm một vài buớc để tiên đoán nó. Những tác giả khác nhau sẽ vẽ CP khác nhau và một vài thứ sẽ được lược bỏ trong vài trường hợp. Độ khó của CP hầu như là do việc số lượng thông tin không đầy đủ mà tác giả cung cấp. Và bây giờ iệt kê những khó khăn này, bạn phải hiểu rằng không phải luôn luôn, mà là tùy vào từng trường hợp.
Nếu bạn nhìn qua một diagram của một mẫu trung bình trở lên hẳn bạn sẽ thấy rằng một vài bước đầu tiên là xác định những điểm cố định trong hình vuông và những bước tiếp sau sẽ sử dụng những điểm quy chuẩn này. Và thường thì những bước đầu tiên này luôn bao gồm những đoạn text bảo rằng không nên tạo nếp gấp quá sắc. Đơn giản chỉ là vì những điểm này chỉ để làm quy chuẩn cho những bước sau chứ không phải là thành phần của CP. Vì vậy trong CP sẽ không biểu hiện những điểm quy chuẩn ban đầu này.
*Một cái CP sẽ không biểu hiện phương hướng của nếp gấp
Mọi nếp gấp đều quy về hai loại : nếp lồi (Mountain fold, Yama Ori) và nếp lõm (Valley, Tani Ori). Rất nhiều CP biểu hiện 2 loại nếp gấp này với cùng 1 dạng bởi vì sẽ rất rối rắm nếu biểu hiện 2 loại nếp gấp này với đường đứt đoạn và đường chấm dừng. Sẽ dễ hiểu hơn nếu biển hiện cả 2 loại nếp gấp này với cùng 1 dạng đường thẳng.
*Một cái CP không biểu hiện được thứ tự của các nếp gấp đuợc tạo ra
Như đã nói trên, ưu điểm lớn nhất của diagram so với CP chính là nó biểu hiện chiều thứ tư của không gian, thời gian. Tức là nó cho biết những nếp nào phải được tạo ra trước những nếp nào. Việc biết phương hướng của nếp gấp (lồi, lõm) không quan trọng bằng việc biết thuận tự thời gian của chúng, bởi vì có những nếp gấp phải được tạo ra trước những nếp khác.
*Một cái CP không biểu hiện toàn bộ tác phẩm, mà chỉ biểu hiện hình cơ bản của tác phẩm.
Để không phải dài dòng về việc này, tôi chỉ xin nói một cách đơn giản rằng một hình cơ bản (Base – Kihonkei) là một “mẫu'' Origami có đầy đủ các lớp giấy và góc cạnh để tạo ra một hình mẫu hoàn chỉnh. Một hình cơ bản thường là hoàn toàn không giống hoặc rất ít giống hình mẫu hoàn thành mặc dù nó có đầy đủ các yếu tố cấu tạo nên hình hoàn chỉnh. Ví dụ như hình cơ bản của mẫu con hạc truyền thống là một hình cơ bản rất phổ biến và được gọi là hình cơ bản chim (Bird base - Tsuru no Kihonkei) và vì vậy CP của mẫu con hạc chính là CP của mẫu cơ bản chim. Nếu như bạn gấp con hạc từ CP thì kết quả bạn thu được chỉ là hình cơ bản chim. Để hoàn tất con hạc thì chúng ta cần thêm những dữ kiện khác không có trong CP. Và những dữ kiện này đến từ việc quan sát hình mẫu hoàn chỉnh của con hạc. Với một bức ảnh của mẫu hoàn chỉnh, chúng ta có thể biến hình cơ bản chim vừa gấp thành hình hoàn chỉnh.
Lý do vì sao CP chỉ chứa những nếp gấp cơ bản tạo nên hình cơ bản chứ không phải hình hoàn chỉnh là vì buớc chỉnh hình từ cơ bản sang hoàn chỉnh bao gồm quá nhiều bước và vì vậy sẽ không nhìn thấy được gì nếu như biểu hiện hết những nếp gấp này. Nhưng với những trường hợp Super đơn giản như con hạc truyền thống thì việc biểu hiện hết tất cả đường nét là điều cần thiết. Nhưng với những trường hợp đơn giản như thế này thì việc vẽ diagram sẽ có lý hơn………
Bước tiên đoán,phần này có 2 mục:
3. Bước gấp CP
* Một cái Cp chỉ biểu hiện những nếp gấp chính để tạo nên hình cơ bản
- Có nhiều CP cho bạn biết thêm thông tin về điểm bắt đầu (Refereence point), một ví dụ điển hình là CP Ancient Dragon của tác giả Kamiya Satoshi. Trong những trường hợp này bạn không cần làm gì khác.
- Trong nhiều trường hợp, cạnh hình vuông sẽ biểu hiện số liệu liên quan đến những phần khác nhau của CP. Chẳng hạn như nếu có 2 phần chính trên cạnh hình vuông và được đánh số 2, 3 thì bạn nên hiểu rằng cạnh hình vuông được chia làm 5 đơn vị và phần thứ nhất có độ dài là 2 đơn vị, phần thứ hai có độ dài 3 đơn vị. Biết được điều này, chúng ta có thể tìm ra điểm bắt đầu bằng cách gấp (chẳng hạn như chia cạnh hình vuông làm 5 phần) hoặc một cách ít “trong sạch'' hơn là dùng thước và máy tính.
- Và phần lớn trường hợp là chúng ta không được biết thông tin gì cả, và như vậy cách tốt nhất là thử - sai - rút kinh nghiệm. Hãy bắt đầu, hãy chia góc, hãy nối các đoạn thẳng với nhau cho đến khi bạn tìm đuợc điểm bắt đầu. Bạn có thể bắt đầu với một cái CP đã in ra và gấp với nó. Theo thời gian cùng với sự luyện tập, bạn sẽ tích lũy đựơc một kho kinh nghiệm để tìm được điểm bắt đầu. Một cách khác là sử dụng chương trình ứng dụng Reference Finder của tiến sĩ Robert J. Lang viết cho hệ điều hành MS DOS.Bạn cần tính toán tọa độ của điểm và nhập vào, máy sẽ cho bạn biết phải gấp làm sao.
Và cách cuối cùng, cách ít “trong sạch'' nhất là in CP ra và gấp trực tiếp từ đó. Với cách này bạn không phải vật lộn với nhiều khâu nhức đầu nhưng bạn sẽ không biết phải bắt đầu làm sao với một mẫu giấy bất kỳ.
Và sau khi tìm đựơc điểm bắt đầu, chúng ta cần đánh dấu tất cả nếp gấp trên tờ giấy.Và như vậy tờ giấy sẽ có ít nhất những đưòng nét cần thiết như biểu hiện trên CP. Đừng ngại nếu phải tạo thêm những đường gấp không có trong CP vì như đã nói trên, CP không chứa đựng toàn bộ nếp gấp. Nếu sợ nhầm lẫn, bạn có thể đánh dấu những nếp chính bằng bút chì, ít ra cũng là trong lần thử đầu tiên.
Bộ sưu tập và cái CP của Nguyễn Hùng Cường: http://www.mediafire.com/?mnwh3xzht44jvvq
